Osmanlı Topraklarında Uluslararası Bir Kuruluş: Orosdi - Back ve Adana Mağazası

Ela YILMAZ

Öz


Sanayi Devrimiyle tüm dünyada başlayan ticari ve ekonomik yapının değişimi, insanların yaşamını etkileyen ve köklü değişimlere sebep olan sonuçları doğurmuştur. Dünya'da artan nüfus, bilimsel ve teknolojik gelişmeler ile yeni kavramlar insanların yaşam alanlarını ve kentlerin formunu etkilemiştir. Avrupa kentlerinde başlayan değişim ve modernleşme kentlerin yeniden düzenlenmesine, yeni ihtiyaçların bir sonucu olarak da yeni mimari yapıların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Osmanlı toplumu da değişen dünyanın farkına varmaya başlamış, önce başkent İstanbul'da yeni mimari yapılarla değişim ve modernleşme kendini göstermiştir. Bu mimari yapılardan biri de gelişen ve genişleyen ticaret ağlarının bir sonucu olan yeni ticaret mekânlarıdır. Yeni bir mimari kurguyla inşa edilmeye başlayan bu ticaret mekânları büyük mağazalardır. Osmanlı kentlerinde faaliyette olan, Cumhuriyetin ilanından sonra da bir süre faaliyetlerine devam eden önemli büyük ticaret mekânlarından biri de Orosdi-Back mağazalarıdır. Orosdi-Back mağazaları önce İstanbul'da sonrasında da Osmanlı topraklarındaki bazı liman kentlerinde ve diğer ülkelerde açılmıştır. 20. yüzyıl başında bir liman kenti olmayan Adana'da mağaza açmış olmaları ise, Adana'da pamuk tarımının ilerlemesi, ulaşım ağının artması sonucunda olmuştur. Adana Orosdi-Back mağazası tek başına mimari yapısıyla modernleşmenin kentteki temsilcisi olmuştur. Kentlerin fiziksel değişimine, sosyal ve kültürel hayatına önemli katkıları olan Orosdi-Back mağazaları, mimarlık tarihimiz için de önemli bir yapı grubunu oluşturur.

Anahtar Kelimeler


Orosdi-Back; Adana; Mağaza; Ticaret; Osmanlı İmparatorluğu

Tam Metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.33537/sobild.2022.13.1.3