Balkanlarda İslâm’ın Görünümlerinden Alevilik/Halvetilik

Halide ASLAN

Öz


Balkanlar coğrafyasının çeşitliliği, dini inanç yapısında da görülmüş ve görülmeye devam etmektedir. Osmanlı devleti bu coğrafyayı erken dönemde farketmiş ve bu bölge üzerinde çalışmalarına da erken başlamıştır. Avrupa kapıları anlamına gelen bu bölge kozmopolit bir yapıya sahip olmuştur. Bu durum dini yapılanmada da izlenmektedir. Farklı din mensupları birarada olduğu gibi Müslümanlarda da görülen tasavvufi ekollerin etkisi ile farklı düşünsel çizgiler de dikkat çekmektedir. Aleviliğin bir yönü olan Bektaşilik ile ilişkisi hakkında çok sayıda çalışma yapılmıştır. Burada da Tasavvufi ekollerden Halvetiye düşünsel yapısının Alevi Bektaşi geleneğindeki yeri ve etkileşimine dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Zaman zaman belgeler de kullanılmış olmakla beraber son dönem yapılan çalışmalar ışığında değerlendirmeler yapılmıştır. Balkanlarda Halvetiler Alevi/Bektaşi mi idi? Aralarında bir etkileşim olmuş mudur? Yaygınlık ve müntesip açısından durum nedir? Çalışmadaki başlıca sorularımız oldu. Bazılarına cevap bulabildik ancak tamamına değil sebeple bu çalışma bu konuda yapılacak çalışmalara yol açacaktır kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler


Balkanlar; Osmanlı Tasavvuf; Bektaşi/Alevi; Halvetilik

Tam Metin:

PDF