Çevresel Biyoetik Açısından Ön Bildirimli Kabul Sistemi

Ertan ÖZTÜRK, Nesrin ÇOBANOĞLU

Öz


Bu makalede, tehlikeli kimyasalların ve pestisitlerin (bitki koruma ürünlerinin) uluslararası ticaretindeki etik tartışma ve özellikle pestisite bağlı zehirlenmeler başta olmak üzere bu tür kimyasalların insan sağlığı ve çevreye verdikleri zararlar incelenmektedir. Bu konulara paralel olarak, gelişmiş veya gelişmekte olan ülke olsun olmasın tehlikeli kimyasalların ve pestisitlerin tüm dünya halklarının bir sorunu olduğu da masaya yatırılmaktadır. Bu tür kimyasalların insan sağlığı ve çevreye olan olumsuz etkileri 1960’ların sonuna doğru insanlık tarafından fark edilmiş ancak yıllar boyu bu probleme yönelik yeteri kadar adım atılmamıştı. Bu ve buna benzer problemler, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki tehlikeli kimyasalların ticareti konusu ile ilgili olarak 1980’lerin sonunda küresel bir önlem alınmasına vesile olmuştur. “Pestisitlerin Dağıtımı ve Kullanımına ilişkin Uluslararası Etik Kuralları” (kısaca; Etik Kurallar) ve “Kimyasalların Uluslararası Ticaretinde Bilgi Alışverişi için Tadil Edilmiş Londra Rehberi” (kısaca; Londra Rehberi) bu soruna yönelik geliştirilmiş iki önemli ancak gönüllü uygulama olarak önümüze çıkmaktadır. İlk olarak Etik Kurallar ve Londra Rehberi’nde, daha sonradan ise taraf olan ülkeler için bağlayıcı bir doküman olan Rotterdam Sözleşmesi’ne konu olan Ön Bildirimli Kabul sisteminin tarihçesine, işleyişine ile güçlü ve zayıf yönlerine de bu makalede yer verilmektedir.

Anahtar Kelimeler


Çevresel Biyoetik; Biyopolitikalar; Çevre Etiği; Tehlikeli Kimyasallar ve Pestisitler; Ön Bildirimli Kabul Sistemi

Tam Metin:

PDF