2016 - 2017 Yılı Çanakkale İli Merkez İlçesi Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi: İlk Sonuçlar

Derya YILMAZ

Öz


Bu çalışmanın konusunu 2016-2017 yıllarında yürütülen Çanakkale Merkez İlçesi yüzey araştırmasının ilk sonuçları oluşturmaktadır. Özellikle yüzey araştırmasında yeni keşfedilen yerleşimlerle beraber, daha önceden bilinen Tunç ve Demir Çağı yerleşimlerinin çoğunlukla akarsuların yakınında; tam sahilde, sahile yakın ovada ve sahilden iç kesimde yüksek tepeler üzerinde olmak üzere üç farklı konumda kurulduğu belirlenmiştir. Bölgenin jeomorfolojik gelişiminin, yerleşimlerin konumları üzerinde olumsuz etkileri olduğu bilinmektedir. Yüzey araştırması kapsamında Çanakkale Boğazı kıyı çizgisi değişikliği ile Işıldak Tepe Altı, Yarım Höyük ve Saltık gibi yerleşimlerin büyük bir kısmının yok olduğu; akarsuların kıyıyı doldurması sonucu Arisbe ve Dardanos gibi yerleşimlerin günümüzde denizden içeride kaldığı belirlenmiştir. Bu proje, bölgede Troya ile çağdaş tabakaları içeren yerleşimlerin var olup olmadığı sorunsalı üzerine geliştirilmiştir. Bu konu ile ilgili kanıtlar, Troya'nın Erken Tunç, Geç Tunç ve Demir Çağı tabakaları ile çağdaş malzeme veren daha önce bilinmeyen yeni yerleşimlerin keş ile sağlanmıştır. Bunların arasında Köserelik Mevkii'nde Troya I çağdaşı seramiğin keş; sahilde Dalyan Höyüğü ve Saltık ile iç kesimde Zeytintarla'da el yapımı Erken Demir Çağı seramiğinin keş ve Arkaik Çağ seramikleri bulduğumuz sahile yakın Dalyan Höyüğü ile Yarım Höyük sayılabilir. Cors ile alınan koordinatlar, drone ile çekilen hava fotoğrafı ve videoların yardımıyla kale planları çıkartılmıştır. Diğer önemli bir sonuç ise Arkaik Dönem'e ait yeni kalelerin keşdir. Buna göre söz konusu kalelerin, sur mimarisi yapım teknikleri konusunda zayıf yerlerde bastiyon bulunması, topografyaya uydurularak moloz taştan inşa edilmesi gibi bazı ortak özelliklere sahip olduğu anlaşılmıştır. 2016 ve 2017 yılı çalışmalarında bölgede ilk kez tespit edilen ve en yakın benzerleri Tunç ve Demir Çağı'nda Trakya ve Balkanlar'da bulunan taş Tümülüslerin varlığı; Troas Bölgesi ölü gömme adetleri için bir yeniliktir. Yüzey araştırmasında elde edilen ilk sonuçlar, Troas Bölgesi Tunç ve Demir Çağı arkeolojisi yerleşim düzenine; Troya ile çağdaş yeni buluntu yerlerinin eklenmesi bakımından katkı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler


Troas Bölgesi, Tunç Çağı, Demir Çağı, Yüzey Araştırması, Taş Tümülüsler

Tam Metin:

PDF